مجمع عمومي سازمان ملل متحد طي بيانيه اي كه در آخرين روزهاي سال 2007 ميلادي به تصويب رساند، سال 2009 ميلادي را «سال جهاني نجوم» نامگذاري كرد و از دولت هاي جهان درخواست كرد با كمك به برگزاري اين سال، تلاش كنند اهداف اين سال تحقق يابد. بهانه اين نامگذاري چهارصدمين سالگرد رصد تلسكوپي آسمان از سوي گاليله بود كه نقطه عطفي نه تنها در دانش ستاره شناسي كه در درك انسان از جايگاه خود در جهان به شمار مي رفت. گاليله با تلاش فراوان، رويكرد مبتني بر علم را در جهان گسترش داد.
كشور ما ايران در اين سال مشاركتي فعال دارد. علاوه بر آن كه در تدارك ديدن پروژه هاي بين المللي نقش مهمي به عهده ايرانيان بوده، «انجمن نجوم ايران» و شاخه آماتوري آن، به عنوان هماهنگ كننده ملي اين سال در ايران نيز برنامه هاي متعددي و متنوعي را مهيا كرده است.
در اين شرايط كه تعداد اخترشناسان حرفه اي ايران امروز حدود 100 نفر برآورد مي شود –كه شايد از تعداد اخترشناسان حرفه اي دوران عبدالرحمن صوفي رازي كه حدود 1000 سال پيش در رصدخانه شيراز فعاليت مي كردند نيز كمتر باشد- و حدود چند هزار نفر منجم آماتور فعال در ايران حضور دارند، ما وارد سال جهاني نجوم شده ايم تا زا يكي از مهم ترين فرصت هاي ترويج علم در سال هاي اخير استفاده كنيم.
سال جهاني نجوم را به جشني عمومي براي مشاركت همه مردم در آن تشبيه كرده اند. جشني كه در آن از مدم عادي گرفته تا داشنمندان حرفه اي و علامقندان آماتور حضور دارند تا روحيه كشف دوباره جهان و جايگاه خود در آن را افزايش دهند.
اين سال فرصتي است تا احساس ناب زيستن در كنار طبيعت و هيجان ناشي از ديدن دنيايي بسيار بزرگ تر از آنچه در اطرافتان است را بار ديگر تجربه كنيم. در كنار برنامه هاي متنوعي كه براي اين سال تدارك ديده شده، در كنار سمينارها و سخنراني ها، در كنار مشاركت در نمايشگاه ها و مسابقه ها، در كنار ترويج و تبيين روش هاي علمي كه دانشمندان از آنها براي كشف جهان بهره مي گيرند و در كنار هيجان نخستين رصدهايي كه امسال صورت مي گيرد و در كنار همه اينها، تكرار اين حس غريب است كه مي تواند دستاوردهاي مناسب باري اين سال باشد.
دنيايي چنين وسيع و بزرگ، نيازمند كشفي دوباره است و اين كشف همان چيزي است كه در كنار برنامه ها و پروژه هاي مختلف اين سال بايد آن را مورد توجه قرار داد. اين سال فرصتي براي همه است، تا به آسمان بنگريم و اين مكاشفه بي نظير را تكرار كنيم تا ما هم در شور اكتشاف در اين سال سهيم باشيم. پس بر شما باد كشف جهان!

13 مرداد 1386،سيزدهمين سطح نشين ناسا،فينيكس از پايگاه كندي در كيپ كاناورال فلوريدا به فضا پرتاب شد و بعد از گذراندن 680 ميليون كيلومتر در حدود 9 ماه،بالاخره روز يكشنبه25ماه مي سال2008(5خرداد 1387)با موفقيت بر سطح مريخ فرود آمد.فرود اين كاوشگر به آرامي و به صورت كلاسيك يعني با كمك چتر و راكت‌هاي كندكننده انجام گرفت.فونيكس پس از فرود آمدن بر سطح مزيخ،به جاي قرار گرفتن بر روي بالشتك هاي هوا،بر روي سه‌پايه دراز و محكم استوار شد.
نخستين عكس هاي ارسالي فونيكس،شباهت زيادي به تصاوير مربوط به سرزمين هاي يخ‌زده كه در كتابهاي درس جغرافيا به چشم مي خورد داشت.
آنچه در اين عكس ها ديده مي شود،سطحي ناهموار و پر از شكستگي‌هاي چندضلعي است كه در نتيجه يخبندان دائمي و نوسانات شديد دمايي به وجود آمده اند.
فونيكس بر خلاف ساير كاوشگرهاي مريخ كه در منطقه استوايي اين سياره فرود آمدند،در نزديكي يكي از قطب هاي مريخ و در نقطه ای از ناحیه دره گرین(Green Valley)از شمالگان مریخ فرود آمد.دست اندركاران پروژه فونيكس به اين دليل،قطب مريخ را به عنوان محل فرود آمدن اين كاوشگر انتخاب كردند كه اين قسمت از سياره سرخ،مملو از يخ مي باشد و از اين جهت به فونيكس در تحقق هدف اصلي آن يعني پيدا كردن آب كمك مي كند.
انتخاب نام فونيكس(كه در فارسي به معني ققنوس است)براي كاوشگر جديد كاملا معنادار و مسبوق به سابقه است.در سال1999،سازمان فضايي آمريكا(ناسا)دو بار در ارسال كاوشگر به مريخ شكست خورد.بار اول،پروژه كاوشگر مارس كلايمت اوربيتور به خاطر اشتباه مضحك و شرم‌اور گروهي از مهندسان ناسا در استفاده از واحدهاي اندازه‌گيري امپريال به جاي واحدهاي سيستم متريك در محاسبات خود،ناكام ماند.بار دوم نيز بازهم به خاطر بي دقتي مهندسان،كاوشگر مارس پولار لندر(كه با هدف نشستن بر روي قطب جنوب مريخ و انجام آزمايش هاي متنوع طراحي شده بود)به مقصد نرسيد.
اين دو تجربه ناموفق ناسا موجب شد تا پروژه هاي بعدي با دقت و وسواس بيشتري طراحي و اجرا شوند.مهم ترين بخش ماموريت كاوشگر به لحظه فرود آمدن آنها بر روي سطح مريخ مربوط مي شود،جايي كه كوچكترين بي دقتي و سهل انگاري،ويرانگر خواهد بود.در نتيجه،در تمام مراحل اجرايي پروژه فونيكس نهايت دقت و ظرافت به كار رفت و تصميم ناسا بر آن شد تا كاوشگر جديد آنها اين بار بر روي قطب شمال مريخ فرود آيد و از تجربيات ناموفق قبلي درس عبرت گرفته شد.بنابراين،ناميده شدن كاوشگر به نام فونيكس با ققنوس كه پرنده‌اي است كه در هنگام مرگ خود را آتش مي زند و سپس از خاكسترش،پرنده‌اي جديد سر بر مي‌آورد،كاملا معقول و پذيرفتني به نظر مي رسد.علاوه بر اين،بايد به اين نكته اشراه كرد كه طول مدت ماموريت فونيكس،نود روز است كه دقيقاً برابر با طول عمر ققنوس(سه ماه)مي باشد.
فرود فونيكس بر سطح مريخ،همزمان شده است با فرا رسيدن فصل تابستان در قطب شمال و محل فرود آمدن فونيكس كه«واستيتاس بوريليس»نام دارد.با شروع زمستان اين منطقه را لايه‌اي عميقي از دي اكسيد كربن يخ زده فرا مي گيرد و دربين اصلي فونيكس نيز براي عكس برداري لحظه به لحظه ئ از فاصله نزديك همين پديده طراحي شده است.با اين همه،مهم‌ترين و پرهيجان‌ترين بخش اين ماموريت،به عمليات مته‌كاري و سوراخ كردن سطح مريخ مربوط مي شود كه ضخامت يخ موجود بر روي سطح مريخ،بيش از نيم متر نيست و به همين سبب يك بازوي حفاري در فونيكس تعبيه شده است كه وظيفه دارد سطح مريخ را سوراخ كرده و با كمك يك دوربين پيشرفته از اعماق سطح مريخ عكس برداري كند.فونيكس همچنين وظيفه دارد تا از خاك قسمت هاي مختلف سطح مريخ در زمان حفاري،نمونه‌برداري كرده و نمونه هاي جمع آوري شده را آزمايش كند.
اميد و آرمان اصلي ناسا از ارسال كاوشگر به مريخ يافتن شواهدي دال بر وجود حيات يا شرايط مطلوب براي زندگي در اين سياره است.
برخي از دانشمندان بر اين اعتقادند كه چون ميكروب‌ها قادرند در يخبندان دائمي در سطح زمين به حيات خود ادامه دهند،پس مي توان در مريخ به جست و جوي ميكرو ارگانيزم ها پرداخت.فونيكس به گونه اي طراحي شده است كه قادر به شناسايي مولكول‌هاي ارگانيك و زنده در محيط اطراف خود است و همين مسئله مي‌تواند سفر اين كاوشگر به مريخ را هيجان آور و حتي تاريخي كند.تجزيه و تحليل اطلاعات مربوط به لايه هاي زيرين سطح مريخ و بررسي تركيبات شيميايي خاك مريخ مي تواند اطلاعات جالبي را در اختيار دانشمندان قرار دهد و به پرسش هاي بي شماري كه در ذهن آنها شكل گرفته است،پاسخ دهد.
ويليام بينتون،يكي از مسئولان ناسا گفت:«ما بر روي مريهخ آب پيدا كرديم.ما قبلاً شواهدي مبني بر وجود آب در سياره سرخ يافته بوديم اما اين اولين باري است كه آب بر روي مريخ لمس و بررسي شد.»
پيتر اسميت،رئيس محققان ماموريت فونيكس،اعلام كرد:«بررسي‌ها نشان مي‌دهند كه در خاك مريخ مواد مغذي مانند سديم،پتاسيم،كنيزيم،كلر،و تمامي اين چيزهايي كه ما در بدن خودمان مي‌يابيم وجود دارد و اين مواد براي ايجاد حيات بسيار مهم هستند.»
وي تصريح كرد با اين حال،ما هنوز كواد آلي در مريخ نيافته‌ايم تا بتوانيم وجود حيات بر روي مريخ را تاييد كنيم.
دانشمندان تلاش مي‌كنند تا منشا يخ در مريخ را بيابند و متوجه شوند كه آيا اين يخ تا به حال آب شده است يا خير و آيا با آب شدن يخ،يك محيط آبي كه باعث تغيير خاك مريخ و تغييرات شيميايي مي شود يا خير.
وي تصريح كرد بدين ترتيب ما اميدواريم بفهميم كه آيا منطقه‌اي قابل سكونت بر روي مريخ وجود دارد يا خير و آيا در اين منطقه آب به صورت مايع مواد آلي تشكيل دهنده حيات يافت مي شود.
هم‌اكنون،بسياري از دانشمندان،به ويژه زيست‌شناسان، اميد بسياري دارند كه فونيكس در سطح مريخ به شواهد و وجود حيات دست يابد،اما حتي اگر پاسخ فونيكس به اين اميد منفي باشد،باز هم نبايد نااميد شد و به فرداهاي ديگر چشم داشت.آري،ققنوس،استعاره خوبي است براي نشان دادن روحيه كساني براي نشان دادن روحيه كساني كه در جستجوي حيات فرازميني هستند و اين آتشي فروزان و پراميد است كه با نتايج منفي،خاموش نخواهد شد و هميشه از آن،ققنوس سر برخواهد آورد.

ژول ورن،نویسنده و مبتکر خلاق فرانسوی قرن هجدهم،هرگز به خوش‌اقبالی آرتور سی.کلارک انگلیسی نبود.او هرگز نتوانست به واقعیت پیوستن رویاهایش را به چشم ببیند. اما برای آرتور سی.کلارک،تنها دوازده سال صبر کافی بود تا شاهد عملی شدن ایده ای باشد که در اکتبر سال 1945 و در قالب مقاله ای تحت عنوان«رله هاي فرا زميني»در مجله«دنياي بي سيم»مطرح کرده بود:پوشش مخابراتی سراسر جهان با استفاده از ماهواره های مخابراتی.

البته کلارک اولین کسی نبود که ایده پرتاب ماهواره ها به مدار را مطرح کرد.بیش از چهار دهه قبل،در سال1903دانشمند روس،کنستانتین تسیولکوفسکی حداقل سرعت اولیه لازم برای در مدار قرار دادن ماهواره ها را محاسبه کرده بود.هرمان پوتوچنیک هم در سال 1928،در کتاب مشهور خود،به ایده ایستگاه فضایی دائمی و نیز مدار هم سرعت زمین اشاره کرده بود.

اهمیت کار کلارک اما از آن جهت بود که برای اولین بار به شکلی روشن و عملی،ایده پوشش کامل کره زمین با استفاده از حداقل سه ماهواره مخابراتی واقع در مدار هم سرعت زمین را ارائه کرد.او حتی مهمترین مدار هم سرعت را در فاصله حدود36هزار کیلومتری بر فراز خط استوا معرفی کرد،که بعدها به افتخار او،به مدار یا کمربند کلارک مشهور شد.

پيشتازان فضا

پیشرفت سریع تکنولوژی در قرن بیستم،افزایش سرمایه گذاری کشورها در زمینه های تحقیقاتی،و از همه مهمتر،اوج گرفتن رقابت ایالات متحده و اتحاد شوروی در گرماگرم جنگ سرد، برای پیشی گرفتن از یکدیگر در عرصه های نوین،همه و همه دست بدست هم داد تا در چهارم اکتبر سال1957،ماهواره اسپوتنیک-1در اندازه یک توپ بسکتبال و به عنوان اولین ساخته دست بشر، به فضا پرتاب شده و برای مدت سه ماه،در مدار قرار گیرد.تنها یک ماه بعد،مشهورترین سگ دنیا،«لایکا»،سوار بر ماهواره اسپوتنیک-2راهی مدار زمین شده و لقب اولین فضانورد تاریخ را به خود اختصاص داد.

ایالات متحده که به هیچ وجه مایل نبود رقابت در عرصه فضا را به حریف واگذارد،اولین ماهواره خود، اکسپلورر-1را در فوریه1958به فضا پرتاب کرد.چند ماه بعد،در هجدهم دسامبر همان سال،ماهواره SCORE ،تنها برای هجده روز در مدار قرار گرفت.ماموریت این ماهواره، ارسال پیام کریسمس رئیس جمهور آیزنهاور،به عنوان اولین پیام مخابره شده از فضا بود.

با حساس تر شدن رقابت دو ابرقدرت در این عرصه جدید،تعداد ماهواره های پرتاب شده به مدار هم بیشتر و بیشتر می شد؛آنچنانکه دو کشور در سال1958مجموعا شش ماهواره،چهارده ماهواره در1959،نوزده فروند در1960و36فروند در1961به فضا پرتاب کردند.

سرانجام در سال1962با ورود بریتانیا و کانادا به این عرصه،رقابت فضایی از حالت دو جانبه، به مسابقه ای چند جانبه تبدیل شد. در این سال مجموعا هفتاد ماهواره در مدار قرار گرفت.

اما اولین ماهواره رادیو تلویزیونی کامل(آنچنانکه کلارک توصیف کرده بود)ماهواره سینکام-3بود که در نوزدهم اوت1964،در موقعیت مداری180درجه شرقی مدار هم سرعت (کمربند کلارک)قرار گرفت و پخش تلویزیونی مسابقات المپیک توکیو را در امریکا میسر ساخت.

کاربردها و چالش ها

شاید از نظر بسیاری،اولین و مهم ترین کاربرد ماهواره ها،ارسال و دریافت کانال های رادیو تلویزیونی ماهواره ای باشد؛اما واقعیت آن است که ماهواره ها،کاربردهایی بسیار متنوع تر و گسترده تر دارند: از کاربری های نظامی (ماهواره های جاسوسی و یا ضد ماهواره) تا امور مربوط به زندگی روزمره)تلفن ماهواره ای،سیستم های ناوبری-GPS-و حتی اینترنت پرسرعت ماهواره‌ای)،و از مطالعات علمی(زمین‌شناسی، زیست‌شناسی، هواشناسی، ستاره شناسی، اکتشاف منابع انرژی،...) تا آموزش، پزشکی و کنفرانس از راه دور.ایستگاه های فضاییMIRروسیه و ایستگاه بین المللی ISS،به عنوان نوع خاصی از مدارگردها،بزرگترین ساخته های دست بشر هستند که تاکنون در مدار زمین قرار گرفته اند.

از سوی دیگر،تعداد بسیار زیاد اجرام مصنوعی مدارگرد، خود به تهدیدی برای دیگر ماهواره ها و فضاپیماها تبدیل شده اند.این موضوع با توجه به سرعت بسیار زیاد این اجرام،به حدی جدی است که مداری چند صد کیلومتر بالاتر از مدار کلارک،به عنوان گورستان ماهواره ها در نظر گرفته شده که ماهواره های خارج از رده را به آن مدار منتقل می کنند.

سهم ایران از فضا

سال ها بود که ایران سه موقعیت مداری را برای قرار دادن ماهواره های خود در اختیار داشت؛اما بدلیل عدم استفاده از آنها،در آستانه از دست دادن این نقاط قرار گرفته بود.از این رو،سازمان فضایی ایران،از آغاز قرن بیست و یکم،بحث مالکیت و نیز کسب تکنولوژی ساخت و پرتاب ماهواره را با جدیت بیشتری در دستور کار خود قرار داد.

سرانجام در روز27اکتبر سال2005(پنجم آبان ماه 1384)،اولین ماهواره ایران(ساخت روسیه)با نام سينا-1، توسط موشک روسی COSMOS 3M و از مرکز فضایی پلستسک روسیه،به فضا پرتاب شده و در موقعیت 34 درجه شرقی قرار گرفت.بدین ترتیب،ایران به عنوان چهل و سومین کشور جهان،در فضا حضور پیدا کرد.

همزمان،پروژه ساخت اولین ماهواره ساخت داخل با نام مصباح،آغاز شد.این ماهواره مکعبی شکل- به ابعاد 50 سانتیمتر و وزن 75 کیلوگرم-همچون ماهواره سینا-1،یک ماهواره نظارتی ساده است.اما مهمترین پروژه ماهواره ای ایران،مربوط به ماهواره170کیلوگرمی زهره است که طی قراردادی به ارزش بیش از130میلیون دلار،با همکاری روسیه و با کاربردهای متنوع مخابراتی،رادیو تلویزیونی، دورسنجی،...در دست ساخت است.

ایران هم اکنون در پی دستیابی به تکنولوژی ساخت پرتاب کننده های ماهواره نیز هست.

تاکنون تنها هفت کشور روسیه،اکراین،ایالات متحده، ژاپــن،چـین،هنــد و اســرائیل به هــمراه آژانس فضایی اروپا(ESA)به تکنولوژی پرتاب ماهواره دست یافته اند، هرچند برخی کشورهای دیگر هم در حال ساخت و تکمیل تجهیزات پرتابی خود هستند.

فردا در فضا

1

3

طی تنها نیم قرنی که از آغاز عصر فضا می گذرد، رقابت میان کشورها برای تملک یا پرتاب ماهواره ها همواره در حال افزایش بوده:تا کنون نزدیک به سی هزار ساخته دست بشر،در مدارهای مختلف زمین قرار گرفته اند و در حال حاضر،حدود هشت هزار مدارگرد مصنوعی در اطراف زمین پراکنده اند.در بین آنها،600 ماهواره فعال، همه روزه مشغول گردش به دور زمین هستند.در چنین شرایطی و با به یاد داشتن عادت بشر در استفاده افراطی از منابع جدید،آیا به زودی با مشکلی تحت عنوان پر شدن فضای اطراف زمین مواجه نخواهیم شد؟آیا پس از گذشت نیم قرن دیگر،روزنه ای برای عبور انسان ها به سمت سایر سیارات باقی خواهد ماند؟تنها گذشت زمان می تواند پاسخ این سئوال را بدهد.

شکل گیری منظومه شمسی حدود 5 میلیارد سال پیش ، از ابری متشکل از گاز و غبار بین ستاره ای ، آغاز گردید. جاذبه باعث انقباض ابر شده و کره متراکمی از گاز در مرکز ابر بوجود آورد. جاذبه همچنین باعث دوران هر چه سریعتر ابر شد. هنگام دوران، مواد موجود در ابر، پهن شده و حلقه ای به وجود آمد که نواحی متراکم مرکزی را در بر می گرفت. سرانجام در این ناحیه متراکم ، گرمای لازم برای وقوع واکنشهای هسته‌ای فراهم گشت و بدین ترتیب ، ستاره خورشید بوجود آمد. اعضای کوچکتر منظومه شمسی از مواد موجود در این حلقه بوجود آمدند. این اعضاء عبارتند از سیارات ، سیارک ها و ستاره دنباله دار.

خانواده منظومه شمسی

تمام اجرام آسمانی  که در یک منظومه مداری قرار دارند، تحت تأثیر جاذبه‌ای دو جانبه به دور یک جرم مشترک مرکزی می‌چرخند. در منظومه زمین _ ماه مرکز جرم مشترک در فاصله 4748 کیلومتری (2950مایلی) هسته زمین قرار داشته و از سطح زمین خارج نشده است. در مورد منظومه شمسی ، مرکز جرم مشترک همواره با تغییر موقعیت نسبی سیاره‌ها ، در حال تغییر است. این مرکز در فاصله‌ای حدود 300000 کیلومتر (186000 مایل) خارج از سطح خورشید قرار دارد.

سیارات منظومه شمسی

·         سیاره ماه

·         سیاره عطارد

·         سیاره زهره

·         سیاره زمین

·         سیاره مریخ

·         سیاره مشتری

·         سیاره زحل

·         سیاره اورانوس

·         سیاره نیپتون

·         سیاره پلوتون

·         سیاره سدنا

میلیونها سال طول کشید تا منظومه
شمسی از ابری متشکل ازگاز و غبار ، پدید آمد. 

تمام خصوصیات زیر در مقایسه با زمین می‌باشد

چند واژه

پيراقطب:ستارگاني كه اطراف قطب ها گردش مي كنند و غروب ندارند،يعني هميشه ديده مي شوند.

پرتوفشاني،تابش،پرتوافشاني:امواج انرژي،گرما يا ذرات مربوط به يك جسم،كه در طراف پراكنده شوند.

خوشه كروي:گروهي از چند هزار ستاره تا يك ميليون ستاره كه در هاله كهكشان قرار گرفته اند.

خوشه:گروه هايي از ستارگان يا كهكشان ها كه نزديك به يكديگر قرار دارند.

راه شيري:نوار بزرگي از نور در آسمان كه از ميليون ها ستاره اي كه كهكشان ها را ساخته اند،شكل گرفته است.

ستاره دوتايي:دو ستاره كه دور يكديگر گردش مي كنند و با نيروي جاذبه در نزديكي يكديگر قرار گرفته اند.

ستاره كوتوله:ستاره اي معمولي شبيه به خورشيد،يا يك ستاره خيلي كوچك با عمر زياد.

كهكشان:گروه انبوهي از ستارگان،غبار و گاز،كه با نيروي جاذبه در كنار يكديگر قرار گرفته اند.در هر كهكشان،ميليون ها يا ميلياردها ستاره وجود دارد.

مثلثات:مبحثي در علم رياضي كه ارتباط بين اضلاع يك مثلث و زواياي آن را بررسي مي كند.

هسته:مركز يك جسم را مي نامند،مانند قسمت فشرده اي در وسط كهكشان.

واكنش هسته اي:پديده اي كه در آن اتم هاي يك گاز در ستاره اي به هم بپيوندند تا اتم هاي بزرگ تري بسازند و انرژي زيادي به صورت گرماي فوق العاده توليد شود.

برخي صور فلكي

اژدها:شامل تعدادي ستاره كم نور و پراكنده است كه به صورت خطي پشت سر هم قرار گرفته اند.سر اژدها از4ستاره تشكيل شده كه در نزديكي ستاره نسرواقع(از صورت فلكي چنگ رومي)قرار دارند.نسرواقع پنجمين ستاره نوراني در آسمان شب است.دم اژدها در اطراف صورت فلكي خرس كوچك،پيچيده است.

خرس كوچك دب اصغر:درخشان ترين ستاره اين صورت فلكي،ستاره قطبي نام دارد.اين ستاره،تنها ستاره اي در نيمكره شمالي است كه به نظر مي رسد،اصلا حركت ندارد.علت آن هم قرار گرفتن ستاره قطبي در امتداد محور كره زمين است كه از قطب شمال مي گذرد.به اين ترتيب با چرخش زمين،ستاره ثابت به نظر مي آيد،در حالي كه بقيه ستارگان در اطراف آن مي چرخند.اين ستاره هميشه در جهت شمال در آسمان ديده مي شود.

خرس بزرگ دب اكبر:هفت ستاره اصلي اين صورت فلكي،شكلي شبيه ملاقه،خيش(گاو آهن)يا يغلاوي(ظرف غذاي سربازان)است.ستارگان دوبه و مراق در اين صورت فلكي به نام«دو راهنما»مشهور هستند كه با وصل كردن آن دو امتداد دادن حدود5برابر،به ستاره قطبي مي رسيم.

گاو چران عوا:با ادامه دادن دم خرس بزرگ به ستاره سماك رامح مي رسيد كه چهارمين ستاره نوراني آسمان است و در صورت فلكي گاوچران قرار دارد.هر سال11تا16دي ماه،بارش شهابي موسوم به ربعي اطراف اين صورت فلكي و دم خرس بزرگ،رخ مي دهد كه البته تا پيش از نيمه شب به آساني قابل مشاهده نيست.

شير كوچك:اين صورت فلكي بسيار كم نور و به دشواري ديده مي شود.

سرطان خرچنگ:گروهي از ستارگان كه بين صورت فلكي شير و دو پيكر قرار دارند.خوشه باز ستارگان موسوم به ام-44در اين صورت فلكي است كه به نام هاي لانه زنبور يا كندو هم شناخته مي شود.

همه ما مي دانيم كه تمام كائنات در ابتداي خلقت يك جا جمع بودند و سپس طي يك انفجار مهيب(Big Bang)همه چيز به وجود آمده است.بعد از اين انفجار زمين فقط يك نقطه انرژي بوده كه طي يك دوره كه به دوران تورم معروف است(به مدت300000سال)زمين متورم شده و به اندازه يك پرتقال درآمده است.و اكنون نيز تمام كائنات با سرعت300000سال نوري در حال بزرگ شدن هستند.

آیا می دانید که هنگامی که با آسمان نگاه می کنید تعریفی با این عنوان عنوان که به کجا نگاه می کنید وجود ندارد چرا که زمین همواره در حال گردش است ولی می توان گفت که به کی نگاه می کنید چرا که در واقع به زمان نگاه می کنید.(توضیح بیشتر:گاهی ممکن است ستاره ای ببینید که شاید چندین سال پیش از بین رفته و شما هنوز نور آن را می بینید و ممکن زمانی نیز انفجار همان ستاره را ببینید چون سرعت نور۳۰۰۰۰۰کیلومتر بر ثانیه است و فاصله های فضایی با سال نوری که برخلاف نامش واحد فاصله است اندازه گیری می شود.)